Jednym z głównych czynników świadczących o innowacyjności danego regionu jest obecność przedsiębiorstw, prowadzących zaawansowaną technologicznie działalność badawczo-rozwojową. Potencjał stolicy Podkarpacia pod tym względem prezentuje się niezwykle okazale. Działalność R&D skupiona w nowoczesnych obiektach takich firm, jak Pratt&Whitney Rzeszów, ML-System, MTU Aero Engines Polska, Borg Warner Poland, Fibrain, D.A. Glass, OPTeam, G2A.com czy Nestle (NQAC) – istotnie wpływa na podnoszenie rangi miasta Rzeszowa na gospodarczej mapie Polski i Europy.

Niewątpliwie, jednym z najbardziej innowacyjnych podmiotów operujących na lokalnym gruncie jest polska firma FIBRAIN Sp. z o.o. – producent i globalny dostawca w branży systemów teleinformatycznych i telekomunikacji światłowodowej. Ponad dwudziestoletnia, systematycznie realizowana strategia rozwoju, ukierunkowana na projektowanie i wdrażanie nowatorskich rozwiązań, jak również ulepszanie oraz rozbudowa własnych produktów, przyniosła firmie FIBRAIN pozycję lidera na rynku telekomunikacji światłowodowej w Polsce. Firma operuje w 3 nowoczesnych kompleksach budynków produkcyjno-laboratoryjnych w podrzeszowskich specjalnych strefach ekonomicznych, posiada również zagraniczną filię w Meksyku oraz krajowe oddziały w Krakowie, Warszawie, Łodzi, Katowicach, Wrocławiu i Sopocie.
Firma zatrudnia w całości ponad 400 pracowników, z czego w podrzeszowskiej centrali 370 (w tym ponad 20 wysokiej klasy specjalistów w laboratorium R&D). Dzięki nowoczesnej infrastrukturze badawczo-rozwojowej oraz innowacyjnym, opatentowanym technologiom produkcyjnym, firma FIBRAIN – jako jedyna w Polsce i jedna z nielicznych w Europie – posiada komercyjne możliwości produkcyjne włókna światłowodowego. FIBRAIN ściśle współpracuje z wiodącymi krajowymi i zagranicznymi uczelniami, jak również innowacyjnymi firmami technologicznymi, np. InPhoTech. Firma eksportuje swoje produkty do ponad 30 krajów, m. in.: Francji, Niemiec, Hiszpanii, Holandii, Norwegii, Szwecji, Meksyku, Urugwaju, Brazylii, Algierii, Arabii Saudyjskiej, czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

Prawdziwą awangardą innowacyjności w Rzeszowie jest firma ML-System. Firma, jako jedna z pierwszych w Polsce, wyspecjalizowała się w projektowaniu i wykonawstwie zintegrowanych systemów opartych na technologii ogniw fotowoltaicznych zintegrowanych z budynkiem (BIPV) służących do pozyskiwania prądu elektrycznego z nasłonecznienia. W swoim Fotowoltaicznym Centrum Badawczo-Rozwojowym firma prowadzi zaawansowane badania związane ze zwiększeniem wydajności konwersji słonecznej na elektryczną. ML System jest jedną z nielicznych firm, która prowadzi specjalistyczne prace badawcze w zakresie własności prototypowych ogniw fotowoltaicznych. Nowe obszary badań prowadzonych w centrum R&D obejmują badania przemysłowe i prace rozwojowe związane z zerowymiarowymi strukturami półprzewodnikowymi (tzw. kropkami kwantowymi), materiałami perowskitowymi oraz zastosowaniem luminoforów.

Efektem działalności badawczo-rozwojowej firmy są liczne zgłoszenia patentowe, zarówno w trybie krajowym, jak i europejskim oraz współpraca badawcza z wiodącymi w kraju i za granicą uczelniami technicznymi. Co szczególnie godne podkreślenia, w rezultacie kilkuletnich prac badawczo-rozwojowych w dziedzinie fotowoltaiki, ML System, jako pierwsza firma na świecie opracowała innowacyjną technologię, umożliwiającą drukowanie ogniw fotowoltaicznych w oparciu o komponenty organiczne (ogniwa słoneczne trzeciej generacji).

Kolejną, dynamicznie rozwijającą się firmą, prowadzącą zaawansowaną technologicznie działalność badawczo-rozwojową w Rzeszowie jest firma D.A. Glass. Jej główny profil działalności związany jest z formowaniem i obróbką szkła płaskiego. D.A. Glass to firma oparta na wiedzy, która posiada bogate doświadczenie i bardzo dobre efekty w kreowaniu autorskich technologii i produktów w dziedzinie chemicznego przetwórstwa szkła. Co szczególnie istotne, D.A. Glass jest jednym z wiodących podmiotów w skali ogólnopolskiej w zakresie patentowania innowacyjnych rozwiązań technologicznych. Działalność firmy w obszarze R&D oscyluje wokół badań nad nowym zastosowaniem szkła, badań optymalizujących parametry optyczne szkła dla specjalnych zastosowań, jak również badań nad zwiększeniem wydajności paneli PV i kolektorów słonecznych. Wysoko rozwinięta działalność badawczo-rozwojowa zaowocowała zgłoszeniem krajowym 12 wynalazków i 1-go międzynarodowego wynalazku oraz 3 zgłoszeń wzorów przemysłowych. Wszystkie patenty są wykorzystywane w produkcji – w większości związane są ze światłem i szkłem.

Wynalazkiem na skalę globalną firmy D.A. Glass było opracowanie i wdrożenie do produkcji szkła o wyjątkowych właściwościach, które wykracza poza wszelkie znane granice możliwości przetwarzania energii słońca w ciepło, energie elektryczną i uzyskania największych plonów w obiektach szklarniowych na całym świecie. D.A. Glass eksportuje swoje produkty do Stanów Zjednoczonych oraz na rynek zachodni, m. in. do Niemiec i Holandii. Firma kooperuje również z wiodącymi krajowymi hutami szkła płaskiego, tj. Guardian, Saint Gobain, Pilkington.

Innym kluczowym przedsiębiorstwem, prowadzącym działalność produkcyjną w połączeniu z rozwiniętą działalnością badawczo-rozwojową jest BorgWarner Poland Sp. z o.o. – będący częścią amerykańskiego koncernu Borg Warner Inc., producenta komponentów oraz systemów zaawansowanych technologii dla układów napędowych i przeniesienia napędu w pojazdach samochodowych. Rzeszowski oddział globalnego potentata, w którego skład wchodzą obiekty produkcyjne oraz nowoczesne Centrum Techniczne Borg Warner Rzeszów, zlokalizowany jest na terenie Podkarpackiego Parku Naukowo-Technologicznego „AEROPOLIS” – w bezpośrednim sąsiedztwie Międzynarodowego Portu Lotniczego RzeszówJasionka. BorgWarner Poland specjalizuje się w produkcji turbosprężarek, układów kontroli i sterowania przekładni automatycznych oraz łańcuchów rozrządu dla branży motoryzacyjnej. Stosowane technologie przyczyniają się do zmniejszenia zużycia paliwa i emisji substancji szkodliwych, przy równoczesnej poprawie własności jezdnych.

W skład Centrum Technicznego wchodzą doskonale wyposażone pracownie projektowe, nowoczesne stanowiska testowe, warsztaty oraz biura. Do działalności analitycznej i testowej dedykowane są specjalne sale badawcze, laboratoria materiałowe i pomiarowe, jak również niezależne stanowiska do testowania silników i turbosprężarek. Działalność badawczo-rozwojowa BorgWarner Poland prowadzona jest we współpracy z najważniejszymi uczelniami regionu i kraju. Przedsiębiorstwo dostarcza swoje produkty globalnym potentatom motoryzacyjnym, m.in. Audi, VW, Fiat/GM czy Ford. W rzeszowskim oddziale zatrudnienie znajduje ponad 500 pracowników.
Należy w tym miejscu również wspomnieć o centrach R&D lotniczych potentatów, operujących na terenie miasta Rzeszowa. Globalne przedsiębiorstwo Pratt&Whitney Rzeszów w oddanym do użytku w bieżącym roku, kosztem ponad 213 mln zł, ultranowoczesnym Centrum Badawczo-Rozwojowym prowadzi zaawansowane prace nad silnikami lotniczymi (w tym prace konstrukcyjne). CBR składa się z 5 obiektów, a zatrudnienie w nim znajduje ponad 300 inżynierów. Firma MTU Aero Engines Polska w swoim Centrum Badawczo-Rozwojowym zlokalizowanym na terenie PPN-T „AEROPOLIS” zatrudnia ponad 140 wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Projektuje w nim komponenty lotnicze, wykonuje oprzyrządowanie do produkcji i testów komponentów silnika, zajmuje się również rozwojem elektroniki.