Urząd Miasta Rzeszowa

Zdzisław Kozień urodził się 9 grudnia 1924 roku. w Krakowie. Teatralnym bakcylem (początkowo bardziej talentem śpiewaczym) zaraził się jeszcze w czasach szkolnych. Ponoć w jednym z amatorskich przedstawień oklaskiwał go przed wojną sam… Adolf Hitler, goszczący na jakiejś uroczystości. Talent młodego aktora, rozwijany w czasie poplątanego okresu II wojny światowej, z pełną mocą wybuchnął po okupacji.

W 1948 roku Kozień zaczął pracę w Teatrze Kolejarza w Krakowie. Cztery lata później losy rzuciły go do jeszcze prowincjonalnego, chociaż już wojewódzkiego Rzeszowa. W tutejszym teatrze zadebutiował rolą Zbyszka w „Moralności Pani Dulskiej”. Później przyszły kolejne, zapamiętywane przez publiczność role: Cześnika w „Zemście”, wojewody w „Mazepie”, Czepca w „Weselu”, Bezuchowa w „Wojnie i pokoju”.

Od 1972 roku przez 11 lat związany był z teatrami wrocławskimi. Kooperując z nawybitniejszymi reżyserami stworzył wspaniałe role w „Popiele i Diamencie”, „Miłosnej Historii”, „Annie Livii”, czy „Ambasadorze”. W okresie „wrocławskim” został odkryty przez film. Na dużym akrenie zadebiował w „Ranczo Texas” – mizernej niestety kopii westernu, gdzie grał drugoplanową rolę Ulka. Siedem lat później na ekrany wszedł film „Skazany", gdzie Kozień zagrał jedną z głównych postaci: nieuleczalnie chorego trenera boksu. W ciągu kilku dni za tę rolę otrzymał dwie prestiżowe nagrody: na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku i Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastian.

Bardzo pracowity dla aktora był rok 1976, gdy zagrał w pięciu filmach i sześciu serialach. W „człowieku z marmuru” był ojcem Agnieszki (Krystyny Jandy), ale całe pokolenia zapamiętały go z rozpoczętego w tymże roku serialu „07 zgłoś się” - polskiej odpowiedzi na Bonda, do dzisiaj kultowego serialu, cieszącego się mimo upływu lat nieśmiertelną popularnością. Grany przez Kozienia porucznik Antoni Zubek to typ PRL-owskiego milicjanta, nieco fajtłapowaty służbista, często spierający się o pryncypia z porucznikiem Borewiczem. Zdzisław Kozień zagrał tylko w pierwszej serii „07 zgłoś się”, ale to wystarczyło, by etykietka porucznika Zubla przylgnęła do niego na zawsze.

W pamięci młodych widzów zachował się jako drugoplanowa, ale jakże wyrazista postać Stanisława Mudrowicz w „Szaleństwach panny Ewy” – starego, nienawidzącego świata bogacza, którego odmienia tytułowa Ewa. W „Królowej Bonie” gra postać Zygmunta Starego, w „Polonii Restitucie” biskupa kieleckiego. Jego kariera filmowa uhonorowana jest licznymi nagrodami i wyróżnieniami.

W 1983 roku wrócił do Rzeszowa, gdzie był gwiazdą tutejszego teatru.

Całość tekstu w portalu Podkarpacka Historia