Data wydruku: 2026-04-01 14:02:57
Przedsięwzięcie pn. „Budowa kanalizacji deszczowej na os. Budziwój w Rzeszowie” polega na budowie systemu pozwalającego na odprowadzenie i zagospodarowanie wód opadowo – roztopowych, spływających z terenów osiedla Budziwój w Rzeszowie, o łącznej powierzchni zlewni około 632 ha.
Obszar objęty inwestycją znajduje się na obrzeżach południowej części Rzeszowa na osiedlu Budziwój. Większa część tego obszaru to fragment terasy zalewowej rzeki Wisłok. Rozbudowa miasta na tych terenach jest szczególnie intensywna, co ma szczególne znaczenie w procesie formowania się spływu powierzchniowego wód opadowych. Grunty orne, łąki, pastwiska i niewielkie lasy zajmują większą część rozpatrywanego obszaru i stanowią miejsca wsiąkania wody w głąb profilu glebowego. Rozwój miasta powoduje jednak stopniowe zabudowywanie tych terenów, a tym samym zdominowanie terenu przez powierzchnie nieprzepuszczalne jak drogi, podjazdy i dachy budynków. Odprowadzanie wód z tych powierzchni na chwilę obecną następuje na skutek spływu powierzchniowego i wsiąkania wody na terenach przepuszczalnych. Stopniowy wzrost udziału powierzchni nieprzepuszczalnych stanowi przyczynę powstawania lokalnych podtopień i stagnowania wody.
Problem z nadmiarem wody rozwiązano po zrealizowaniu inwestycji - budowy sieci kanalizacji deszczowej. Odprowadzanie wód do Wisłoka i do Strugu zapobiegnie powstawaniu podtopień oraz zapewni bezpieczeństwo w przypadku gwałtownych opadów deszczu.
W celu rozwiązania problemu z nadmiarem wody opadowej na osiedlu zrealizowano inwestycję polegającą na budowie sieci kanalizacji deszczowej wraz ze zbiornikami retencyjnymi i infrastrukturą umożliwiającą zatrzymanie wody opadowej wraz z wylotami do rzeki Wisłok, rzeki Strug oraz rowów W-2, W-2-1, W-2-2 oraz W2-8. Przed wylotami zastosowano urządzenia oczyszczające wody opadowe.
Sieć kanalizacji deszczowej przebiega w pasach komunikacyjnych ulic głównych: Herbowej, Chmielnej, Miejskiej, Jana Pawła II, Senatorskiej, ulic bocznych: Strzelców, Wakacyjnej, Magicznej, Karmelickiej, Tarnopolskiej, Św. Agnieszki, Pogodne Wzgórze, Legionistów, Dębinowej, Alternatywy, Lotosowej i Papieskiej, w chodnikach prywatnych dróg dojazdowych oraz częściowo w istniejących rowach.
Inwestycję zrealizowano z podziałem na dwa zadania i kilka etapów.
Zadanie I – „Budowa kanalizacji deszczowej dla zlewni położonej w rejonie ulic: Herbowej, Chmielnej, Miejskiej, Jana Pawła II z wylotami do rowu W-2-2 i rzeki Strug” objęło:
Część ta obejmuje budowę kanalizacji deszczowej o przekrojach od 200 mm do 2000 mm o łącznej długości ok. 15 km.
Na kolektorach deszczowych przewidziano retencję wód opadowych poprzez zastosowanie zbiorników retencyjnych: retencji kanałowej i boczne, gromadzące wody opadowe w miejscu ich powstawania.
W zbiornikach retencyjnych o łącznej pojemności około 5 500 m sześć. zastosowano przegrody piętrzące oraz regulatory wypływu opóźniające wprowadzanie wód opadowych do odbiorników.
Na kolektorach zbudowano sześć baterii zbiorników bocznych, których łączna pojemność wynosi około 1 700 m sześć. Są wykonane z rur dwupłaszczowych PEHD i wyposażone w układ sterowania zasuw.
W ramach inwestycji rozbudowano rów W-2-2 na odcinku o długości około 760 m z umocnieniem skarp i dna rowu.
Zadanie II – „Budowa kanalizacji deszczowej dla zlewni położonej w rejonie ulic: Senatorskiej, Dębinowej, Alternatywy, Lotosowej, Miejskiej i Papieskiej z wylotami do rowów W-2, W-2-8, W-2-1 oraz rzeki Wisłok” zawiera:
Zadanie to obejmuje budowę kanalizacji deszczowej o przekrojach od 200 mm do 2400 mm o łącznej długości około 8 km. Na kolektorach deszczowych przewidziano retencję poprzez zastosowanie zbiorników retencyjnych kanałowych. W zbiornikach retencyjnych o łącznej pojemności około 1 500 m sześć. zastosowano przegrody piętrzące oraz regulatory wypływu opóźniające wprowadzanie wód opadowych do odbiorników.
W ramach inwestycji rozbudowano rowy:
- W-2 na odcinku o długości około 760 m z umocnieniem skarp i dna rowu,
- W-2-8 na odcinku o długości około 190 m z umocnieniem skarp i dna rowu oraz ujednoliceniem świateł istniejących przepustów.
Łączny zakres całego projektu objął: budowę sieci kanalizacji deszczowej 26,62 km, budowę zbiorników retencyjnych sieciowych (16 szt.) o łącznej pojemności 6 788 m sześć., budowę zbiorników retencyjnych bocznych (6 szt.) o łącznej pojemności 1 720 m sześć., wdrożenie Systemu Inteligentnie Sterowanej Retencji Zbiornikowej do sterowania w czasie rzeczywistym pracą zbiorników retencyjnych bocznych.
Całość kosztowała ok. 90 mln zł.
Na kolektorach głównych wykonano retencję kanałową poprzez zastosowanie zwiększonej średnicy kanału. Zarówno średnica jak i długość kanału retencyjnego zapewniają przejęcie nadmiaru ilości wód deszczowych i przetrzymanie ich do czasu opróżnienia kanalizacji deszczowej znajdującej się bezpośrednio przed wylotami.
W celu ograniczenia natężenia przepływu wód deszczowych z kanałów retencyjnych przed wylotami do kanalizacji deszczowej zainstalowano regulatory przepływu.
Obok głównych kolektorów sieci kanalizacji deszczowej i zbiorników retencji kanałowej wybudowano baterie szczelnych zbiorników retencyjnych bocznych z rur PEHD, gromadzących wody opadowe w miejscu ich powstawania.
W skład zestawów zbiornikowych wchodzą rury z PEHD o średnicy 1200 mm oraz 1000 mm, zaślepione na końcach dennicami, połączone między sobą przewodami o średnicy 300 mm. Spust wody ze zbiorników do kanału deszczowego zrealizowany będzie kanałem z odcięciem zasuwą z siłownikiem.
Proces napełniania i przetrzymywania wody w zbiornikach będzie realizowany automatycznie przez zestaw sond pomiarowych sterujących pracą zasuwy w zależności od stanów wody w zbiorniku retencyjnym i kanale deszczowym.
Zastosowany monitoring będzie obejmował przekazywanie informacji o poziomie zwierciadła wody w zbiorniku, poziomie zawiesin i substancji ropopochonych w separatorze oraz o stanach awaryjnych zasuw. Informacje z monitoringu, drogą radiową przekazywane będą do odpowiednich służb miejskich.
Wszystkie zbiorniki retencyjne boczne wybudowano poza istniejącymi ciekami. Pobór wody z tych zbiorników na cele gospodarcze (np. podlewanie roślin na terenach miejskich, mycie ulic i chodników) odbywa się za pomocą pomp.
Podstawowym celem systemu jest optymalne wykorzystanie dostępnej retencji zbiornikowej pod kątem maksymalizacji gromadzenia i magazynowania wód opadowych do dalszego wykorzystania. Dzięki wdrożeniu systemu SIS-RZ zarządca kanalizacji deszczowej posiada realną wiedzę o funkcjonowaniu systemów kanalizacji. Może w sposób aktywny eksploatować sieć kanalizacji deszczowej, zarządzając spływem i retencjonowaniem wód opadowych.
System w oparciu o analizowane dane pozwala określić, czy spodziewany opad atmosferyczny wywoła spływ wód do kanalizacji w ilości, którą będą mogły przejąć odbiorniki lub zbiorniki retencyjne. W sytuacji gdy spodziewane będą intensywne opady, system dokona analizy, czy spodziewany napływ wody pomieści się w pozostającej do dyspozycji pojemności retencyjnej. Możliwe jest odpowiednio wczesne przygotowanie zbiorników. Realizacja podsystemu monitoringu jakościowego retencjonowanych wód opadowych w ramach SIS-RZ pozwoli na określenie przydatności zgromadzonej wody np. do podlewania.
System Inteligentnie Sterowanej Retencji Zbiornikowej oprócz centralnej jednostki sterującej, obejmuje kilka powiązanych ze sobą podsystemów: monitoringu napełnień zbiorników retencyjnych, monitoringu napełnień wybranych przekrojów kanalizacji deszczowej, sterowania odpływem w postaci zasuw sterowanych elektrycznie na zbiornikach o odpływie grawitacyjnym czy prognoz opadu. SIS-RZ pobiera dane z nowoczesnego systemu numerycznych prognoz pogodowych, monitoringu pola opadowego zlewni bazującego na deszczomierzu wagowy i disdrometrze laserowym, monitoringu podstawowych parametrów meteorologicznych na terenie zlewni, monitoringu jakości retencjonowanych wód opadowych przeznaczonych do wykorzystania.
Cały System jest skalowalny, będzie można dołączać do niego dowolnie dużą liczbę nowych zbiorników.
System SIS-RZ to rozwiązanie informatyczne oparte o sztuczną inteligencję, wpisujące się ściśle w idę „smart city”.