Ludzie kultury

Zbigniew Domino

Zbigniew Domino urodzony w 1929 r. w Kielnarowej pod Rzeszowem. Prawnik z tytułem naukowym doktora, prozaik, członek Związku Literatów Polskich.

Autor kilkunastu powieści, zbiorów opowiadań i reportaży, m.in.: „Błędne ognie”, „Wicher szalejący”, „Sztorm”, „Pszenicznowłosa”, „Złota pajęczyna”, „Noc na kwaterze”, „Czas do domu chłopaki”, „Brama niebiańskiego spokoju”, „Notatki spod błękitnej flagi”, „Bukowa polana”.

Proza Z. Dominy tłumaczona była na język rosyjski, ukraiński, białoruski, bułgarski, słowacki, gruziński i kazachski. Autor głośnych i poczytnych, wysoko przez krytykę i czytelników cenionych powieści z cyklu: ,,Syberiada polska", "Czas kukułczych gniazd", „Tajga – tamtego lata w Kajenie”. Według zgodnej opinii polskiej krytyki literackiej (m.in. Kuncewicz, Sadkowski, Bugajski, Żuliński, Drzewucki, Termer, Lewandowski) ów epicki cykl powieściowy, zapoczątkowany „Syberiadą” (a wcześniej jeszcze zbiorem opowiadań pt. „Cedrowe orzechy”) najpełniej oddaje tragiczną, masową wysyłkę Polaków na Sybir (sam Domino wraz z najbliższą rodziną uczestniczył w takiej zsyłce), a wyróżnia je dodatkowo fakt, że pisarz głównym zbiorowym bohaterem czyni polskich chłopów wywiezionych przez Sowietów ze Wschodnich Kresów przedwojennej Rzeczypospolitej. „Syberiada polska" (powieść po części autobiograficzna) została przetłumaczona do tej pory na ukraiński, francuski i rosyjski (recenzje w "Litieraturnoj Ukrainie", "Le Monde", "Liberation", „Le Canard”). Powieść nagrodzona m.in. międzynarodową nagrodą literacką Ukraińskiego Funduszu Kultury im. Wołodymyra Winniczenki, czytelniczą Biblioteki im. Raczyńskich, nominacją do nagrody "Ikara".

Janusz Zaorski wyreżyserował film pt. „Syberiada polska” na podstawie powieści Dominy, który cieszy się wielką popularnością wśród widzów. Od 2013 roku kilkakrotnie emitowały go różne stacje telewizyjne w Polsce. Recenzenci oceniają film jako jedną z najciekawszych produkcji historycznych ostatnich lat. Także druga z tego cyklu powieść - "Czas kukułczych gniazd" - została wyróżniona nagrodą specjalną ministra kultury, nagrodą Literacką Miasta Rzeszowa (2001 r.) oraz prestiżową nagrodą literacką im. Władysława Reymonta. „Tajga” ukazała się w 2007; „Kraina Smoka. Chiny wczorajsze, Chiny dzisiejsze” (2008) „Młode Ciemności” (2012) „Cedrowe orzechy” wydanie drugie (2014); „Zaklęty krąg” (2017).

Odznaczenia i ordery: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi; Krzyż Zesłańców Sybiru (2005, odznaczony przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego). Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”.

Zbigniew Domino